Βερβερίνη: τι είναι, πού τη βρίσκουμε και γιατί χρειάζεται προσοχή

Η βερβερίνη είναι ένα από τα πολυσυζητημένα συμπληρώματα τα τελευταία χρόνια, ειδικά όταν τίθενται σε περιπτώσεις όπως το σάκχαρο, η ινσουλίνη, το βάρος και ο μεταβολισμός. Πολλοί τη γνωρίζουν ως «φυσικό υποκατάστατο της μετφορμίνης», άλλοι τη βλέπουν ως γρήγορη λύση και άλλοι αναρωτιούνται αν τελικά πρόκειται για άλλη μία διατροφική μόδα. Η αλήθεια, όπως συνήθως, βρίσκεται κάπου στη μέση και γι αυτό διαβάστε το άρθρο μέχρι το τέλος για να μάθετε όλη την αλήθεια.

Τι είναι η βερβερίνη και από πού προέρχεται

Η βερβερίνη είναι μια φυσική φυτική ουσία (αλκαλοειδές) που προέρχεται από διάφορα φυτά, όπως το Berberis, το Coptis chinensis και το Goldenseal. Χρησιμοποιείται εδώ και αιώνες στην παραδοσιακή ιατρική της Κίνας και της Ινδίας, κυρίως για προβλήματα στο πεπτικό σύστημα και στην αντιμετώπιση λοιμωξεων. Τα τελευταία χρόνια, όμως, έχει τραβήξει το ενδιαφέρον της σύγχρονης επιστημονικής έρευνας λόγω της επίδρασής της στον μεταβολισμό της γλυκόζης και των λιπιδίων.

Σε αντίθεση με πολλά «trendy» συμπληρώματα, η βερβερίνη έχει μελετηθεί αρκετά σε κλινικές μελέτες, κυρίως σε άτομα με ινσουλινοαντίσταση, προδιαβήτη ή σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Αυτός είναι και ο λόγος που τη συναντάμε συχνά ώς προτεινόμενη λύση στον έλεγχο του σακχάρου.

Πώς δρα στον οργανισμό

Η βασική δράση της βερβερίνης φαίνεται να σχετίζεται με την ενεργοποίηση ενός ενζύμου-κλειδί του μεταβολισμού, του AMPK. Το ένζυμο αυτό συχνά αποκαλείται «μεταβολικός διακόπτης», γιατί παίζει σημαντικό ρόλο στο πώς το σώμα χρησιμοποιεί την ενέργεια, πώς αποθηκεύει λίπος και πώς ρυθμίζει το σάκχαρο.

Με απλά λόγια, η βερβερίνη φαίνεται να:

• βελτιώνει την ευαισθησία στην ινσουλίνη
• μειώνει τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα
• επηρεάζει θετικά τα λιπίδια (χοληστερόλη, τριγλυκερίδια)

Αυτό εξηγεί γιατί συχνά συγκρίνεται με φαρμακευτικές ουσίες. Όμως εδώ βρίσκεται και η πρώτη παγίδα: το γεγονός ότι κάτι έχει φυσική προέλευση δεν σημαίνει ότι είναι ήπιο ή ακίνδυνο για όλους.

Είναι η βερβερίνη παγίδα ή ουσιαστικό εργαλείο;

Η βερβερίνη δεν είναι από μόνη της «παγίδα». Η παγίδα βρίσκεται στο πώς παρουσιάζεται και πώς χρησιμοποιείται. Πολύ συχνά προβάλλεται ως λύση για:

• απώλεια βάρους χωρίς αλλαγές (ωστόσο αν σου ειναι δύσκολο να χάσεις βάρος ακόμα και αν σε παρακολουθεί διατροφολόγος διάβασε εδώ)
• «βελτίωση» κακής διατροφής
• να αντικαταστηθεί η διατροφική προσπάθεια απο χάπια!!

Και αυτό ειναι το σημαντικότερο σημείο που μας προβληματίζει. Οι μελέτες δείχνουν ότι η βερβερίνη λειτουργεί καλύτερα όταν συνδυάζεται με διατροφικές αλλαγές, όχι όταν προσπαθεί κάποιος να τις αντικαταστήσει. Δεν μαθαίνει στο σώμα νέες δεξιότητες, δεν αλλάζει συνήθειες και δεν διορθώνει χρόνια μοτίβα. Απλώς επηρεάζει προσωρινά κάποιους μηχανισμούς.

Σε ποιες περιπτώσεις μπορεί να έχει νόημα

Υπάρχουν περιπτώσεις όπου η χρήση βερβερίνης μπορεί να εξεταστεί, πάντα με καθοδήγηση:

• άτομα με ινσουλινοαντίσταση ή προδιαβήτη (παρεπιπτόντως διάβασε και ενα άρθρο για τον προδιαβήτη εδώ)
• άτομα με αυξημένα τριγλυκερίδια
• άτομα που ήδη έχουν αλλάξει διατροφή αλλά χρειάζονται επιπλέον υποστήριξη

Ακόμα και σε αυτές τις περιπτώσεις, δεν είναι πρώτη γραμμή παρέμβασης. Η βάση παραμένει η διατροφή, ο ύπνος, η διαχείριση στρες και η κίνηση.

Πιθανοί κίνδυνοι και ανεπιθύμητες ενέργειες

Ένα σημείο που συχνά παραλείπεται είναι ότι η βερβερίνη:

• μπορεί να προκαλέσει γαστρεντερικές ενοχλήσεις
• μπορεί να επηρεάσει τη δράση φαρμάκων
• δεν είναι κατάλληλη για όλους

Ειδικά σε άτομα που λαμβάνουν αγωγή για σάκχαρο, η ανεξέλεγκτη χρήση μπορεί να οδηγήσει σε υπογλυκαιμικά επεισόδια. Επίσης, δεν συνιστάται σε εγκυμοσύνη ή θηλασμό.

Γιατί η διατροφή παραμένει το κλειδί

Ακόμα και στις μελέτες που δείχνουν θετικά αποτελέσματα, η βερβερίνη δεν λειτουργεί απο μόνη της σαν μαγικό ραβδί χρειάζεται σταδιακή διατροφική αλλαγή και παρακολούθηση. Χωρίς σωστή πρόσληψη πρωτεΐνης, ισορροπημένα γεύματα, σταθερότητα στο ωράριο και επαρκή ενέργεια, το αποτέλεσμα είναι περιορισμένο ή παροδικό.

Η πραγματική αλλαγή στο σάκχαρο, στο βάρος και στο μεταβολισμό έρχεται όταν το σώμα εκπαιδεύεται όχι όταν «ρυθμίζεται» προσωρινά. 

Η φιλοσοφία μας απέναντι στη βερβερίνη

Στη Nutripass δεν βλέπουμε τη βερβερίνη ως μαγική λύση, αλλά ούτε και ως εχθρό. Τη βλέπουμε ως πιθανό εργαλείο, μόνο όταν υπάρχει λόγος, πλαίσιο και καθοδήγηση. Η ερώτηση δεν είναι «να τη πάρω ή όχι», αλλά:

• γιατί την σκέφτομαι;
• τι προσπαθώ να διορθώσω;
• τι έχω ήδη αλλάξει;

Γιατί το βάρος, το σάκχαρο και η υγεία δεν ρυθμίζονται από ένα χάπι. Ρυθμίζονται και διατηρούνται στην τυπική και σωστή καθημερινότητα.

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Τι είναι η βερβερίνη;
Είναι φυτική ουσία που μελετάται για την επίδρασή της στο σάκχαρο και τον μεταβολισμό.
Βοηθά στην απώλεια βάρους;
Όχι άμεσα. Δεν αντικαθιστά τη σωστή διατροφή και τη φυσική δραστηριότητα.
Είναι ασφαλής για όλους;
Όχι. Απαιτείται καθοδήγηση, ειδικά αν λαμβάνονται φάρμακα.
Μπορώ να τη πάρω χωρίς αλλαγές στη διατροφή;
Τα αποτελέσματα χωρίς διατροφικές αλλαγές είναι περιορισμένα.
Τι προτείνει η Nutripass;
Εκπαίδευση, συνέπεια και εξατομικευμένη στρατηγική πριν από οποιοδήποτε συμπλήρωμα.