Πρήξιμο χωρίς λόγο, τι φταίει πραγματικά

Αν νιώθεις ότι πρήζεσαι χωρίς να έχει αλλάξει κάτι εμφανές στη διατροφή σου, δεν είσαι υπερβολικός και σίγουρα δεν είσαι ο μόνος. Πολλοί άνθρωποι που μας εμπιστεύονται στην Nutripass, τρώνε προσεγμένα, ακολουθούν πλάνα, περιορίζουν «απαγορευμένα» τρόφιμα και παρ’ όλα αυτά το σώμα τους δείχνει πρησμένο ή φουσκωμένο.

Εκεί συνήθως ξεκινά η σύγχυση. Γιατί όταν δεν βρίσκεις την απάντηση στο πιάτο, αρχίζεις να αμφισβητείς το ίδιο σου το σώμα. Η αλήθεια όμως είναι πιο απλή και σίγουρα λιγότερο ενοχική: το πρήξιμο δεν είναι πάντα θέμα διατροφής. Πολύ συχνά είναι σήμα ότι ο οργανισμός λειτουργεί υπό πίεση και προσπαθεί να προσαρμοστεί.

Τι εννοούμε όμως πραγματικά όταν λέμε “πρήξιμο”

Το πρήξιμο δεν σημαίνει αυτόματα αύξηση λίπους ή βάρους. Στις περισσότερες περιπτώσεις πρόκειται για:

• κατακράτηση υγρών
• αυξημένα αέρια στο έντερο
• επιβράδυνση της πέψης
• φλεγμονώδη απόκριση του οργανισμού

Ένα βασικό στοιχείο είναι ότι δεν είναι σταθερό. Μπορεί να είσαι καλά το πρωί και να νιώθεις πρησμένος το βράδυ. Αυτή η εναλλαγή δείχνει ότι το σώμα αντιδρά λειτουργικά χωρίς αυτό να σημαίνει απαραίτητα οτι «αλλάζει σύσταση».

Οι πιο συχνοί λόγοι που πρήζεσαι χωρίς να “φταις”

Στρες & κορτιζόλη…ο αόρατος ένοχος

Το χρόνιο στρες κρατά τον οργανισμό σε κατάσταση συναγερμού. Η αυξημένη κορτιζόλη:

• ενισχύει την κατακράτηση υγρών
• επιβραδύνει την κινητικότητα του εντέρου
• επηρεάζει τη λεμφική κυκλοφορία (δες εδώ έναν τρόπο να βελτιώσεις την λεμφική κυκλοφορία)

Με απλά λόγια, ένα σώμα που δεν χαλαρώνει, αρχίζει να πρήζεται ώς απάντηση στην καταπόνιση.

Ορμονικές διακυμάνσεις

Οι Ορμονικές αλλαγές  και ιδιαίτερα στις γυναίκες επηρεάζουν άμεσα το πρήξιμο. Περίοδος, ωορρηξία, φάσεις έντονου στρες ή ορμονικής αστάθειας συχνά συνοδεύονται από κατακράτηση και φούσκωμα. Δεν είναι θέμα ελέγχου. Είναι θέμα φυσιολογίας.

Κακή κινητικότητα εντέρου

Όταν το έντερο δεν κινείται σωστά, η τροφή παραμένει στο σώμα μας περισσότερο απ’ όσο χρειάζεται. Αυτό οδηγεί σε αυξημένα αέρια, βάρος και αίσθημα φουσκώματος, ακόμη κι αν η διατροφή θεωρείται «σωστή». Ας δούμε όμως και τι γίνεται με το φαγητό και το κατα πόσο τρεφόμαστε τόσο καλά όσο νομίζουμε!!!

Μήπως τελικά “τρώς καλά” αλλά όχι σωστά για σένα;

Το «υγιεινό» δεν είναι πάντα και το ιδανικό. Τροφές όπως όσπρια, ωμά λαχανικά ή προϊόντα ολικής άλεσης μπορεί να επιβαρύνουν έναν οργανισμό που ήδη βρίσκεται σε ένταση.
Η σωστή προσέγγιση δεν είναι να κόβεις ομάδες τροφίμων, αλλά να προσαρμόζεις τη διατροφή στον δικό σου ρυθμό, στη φάση που βρίσκεσαι και στην αντοχή του πεπτικού σου. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί ακόμα πιο εύκολα αν ξεκινήσουμε ένα ημερολόγιο καταγραφής τροφίμων ούτως ώστε να εχουμε καλύτερο έλεγχο του τι καταναλώνουμε!!!!

Το πρήξιμο δεν ξεκινά πάντα από το φαγητό

Καθιστική ζωή & λεμφικό σύστημα

Πολύ συχνά το πρήξιμο δεν σχετίζεται με το τι έφαγες, αλλά με το πόσο κινήθηκες. Η λέμφος είναι το «σύστημα αποσυμφόρησης» του οργανισμού, όμως δεν διαθέτει δική της αντλία όπως το αίμα. Για να κινηθεί, χρειάζεται τη βοήθεια της μυϊκής δραστηριότητας, της αναπνοής και της γενικότερης κίνησης μέσα στη μέρα.

Όταν περνάς πολλές ώρες καθισμένος, με ελάχιστη φυσική δραστηριότητα, η λεμφική ροή επιβραδύνεται. Τα υγρά δεν απομακρύνονται αποτελεσματικά και αρχίζουν να λιμνάζουν στους ιστούς. Αυτό εξηγεί γιατί το πρήξιμο εμφανίζεται πιο έντονα όσο περνά η μέρα και γιατί συχνά εντοπίζεται στην κοιλιά, στα πόδια ή συνοδεύεται από ένα γενικό αίσθημα βάρους. Δεν πρόκειται για λίπος, αλλά για σώμα που δεν έχει τον χώρο και τον ρυθμό να αποσυμφορηθεί.

Έλλειψη ύπνου

Ακόμη κι αν η διατροφή είναι προσεγμένη και η κίνηση επαρκής, ο κακός ύπνος μπορεί να ακυρώσει μεγάλο μέρος αυτής της προσπάθειας. Ο ύπνος είναι η στιγμή που ο οργανισμός «κλείνει κύκλους»: μειώνει τη φλεγμονή, ρυθμίζει τις ορμόνες και επαναφέρει την ισορροπία στα υγρά και την κυκλοφορία.

Όταν ο ύπνος είναι λίγος, διακοπτόμενος ή ποιοτικά κακός, το σώμα παραμένει σε κατάσταση έντασης. Οι φλεγμονώδεις δείκτες αυξάνονται και η αποκατάσταση δεν ολοκληρώνεται. Το αποτέλεσμα είναι ένα σώμα που ξυπνά ήδη επιβαρυμένο και μέσα στη μέρα πρήζεται πιο εύκολα, ακόμη κι αν δεν έχει αλλάξει τίποτα στο πιάτο.

Αφυδάτωση (ναι, κι αυτό πρήζει)

Σε αυτό το σημείο έρχεται να προστεθεί και η αφυδάτωση, ένας παράγοντας που συχνά υποτιμάται. Όταν ο οργανισμός δεν λαμβάνει αρκετό νερό, ενεργοποιεί αμυντικούς μηχανισμούς για να προστατευτεί. Ένας από αυτούς είναι η κατακράτηση υγρών.

Έτσι, ενώ το ένστικτο λέει «πρήζομαι, άρα κρατάω υγρά», στην πραγματικότητα μπορεί να συμβαίνει το αντίθετο: το σώμα κρατάει επειδή δεν αισθάνεται ασφαλές ότι θα έχει επαρκή ενυδάτωση. Αυτό το μοτίβο επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τη λεμφική κυκλοφορία και εντείνει το πρήξιμο, ιδιαίτερα όταν συνδυάζεται με καθιστική ζωή και κακό ύπνο (δες εδώ πως μπορείς εύκολα να βελτιώσεις τον ύπνο σου με φυσικό τρόπο)

🔗 Πώς συνδέονται όλα αυτά μεταξύ τους

Όταν η κίνηση είναι περιορισμένη, ο ύπνος ανεπαρκής και η ενυδάτωση χαμηλή, το σώμα μπαίνει σε μια κατάσταση συνεχούς επιβάρυνσης. Η κυκλοφορία επιβραδύνεται, η αποσυμφόρηση δεν ειναι εφικτή και το πρήξιμο γίνεται η φυσική συνέπεια αυτής της συνολικής πίεσης όχι αποτέλεσμα ενός «λάθους» στο φαγητό.

Αυτός είναι και ο λόγος που το πρήξιμο σπάνια λύνεται μόνο με διατροφικές αλλαγές. Χρειάζεται συνολική ρύθμιση του ρυθμού, της αποκατάστασης και της λειτουργίας του οργανισμού.

Γιατί το πρήξιμο εμφανίζεται πιο έντονα όταν κάνεις δίαιτα

Πολύ λίγες θερμίδες → τότε το σώμα σου βιώνει έντονο stress!

Οι αυστηρές δίαιτες ενεργοποιούν μηχανισμούς επιβίωσης. Το σώμα:

• αυξάνει την κορτιζόλη
• επιβραδύνει την πέψη
• ενισχύει την κατακράτηση

“Όλη μέρα δεν τρώω και…” → έχω έντονο βραδινό φούσκωμα

Μεγάλα διαστήματα χωρίς φαγητό οδηγούν συχνά σε βραδινό overload και κακή πέψη. Δεν είναι έλλειψη θέλησης. Είναι φυσική αντίδραση.

Πώς αντιμετωπίζεται λοιπόν το πρήξιμο στη ρίζα του

Ρύθμιση γευμάτων & ρυθμού

Το σώμα λειτουργεί καλύτερα όταν ξέρει τι να περιμένει. Σταθερά γεύματα μέσα στη μέρα, χωρίς υπερβολικά μεγάλα κενά, δίνουν στον οργανισμό ένα αίσθημα προβλεψιμότητας και ασφάλειας. Όταν αυτό λείπει είτε λόγω πολύωρης αποχής από το φαγητό είτε λόγω έντονων διακυμάνσεων το σώμα παραμένει σε εγρήγορση.

Αυτή η διαρκής «ετοιμότητα» επηρεάζει άμεσα την πέψη, τη ρύθμιση των υγρών και τη συνολική λειτουργία του μεταβολισμού. Δεν χρειάζεται αυστηρότητα ή μαθηματική ακρίβεια, αλλά ένας ρυθμός που επαναλαμβάνεται και δεν αιφνιδιάζει τον οργανισμό. Όσο πιο σταθερός είναι ο ρυθμός, τόσο πιο εύκολα το σώμα χαλαρώνει και αποσυμφορείται.

Διαχείριση στρες & νευρικού συστήματος

Το πρήξιμο είναι η απάντηση του οργανισμού όταν υπάρχει αυξημένη ενταση στο σώμα μας. Όταν το νευρικό σύστημα βρίσκεται σε κατάσταση στρες, το σώμα θέτει ώς πρωταρχικό στόχο την επιβίωση και όχι την πέψη ή την αποκατάσταση. Η κυκλοφορία επιβραδύνεται, η γαστρεντερική λειτουργία δυσκολεύεται και η κατακράτηση γίνεται πιο έντονη.

Αντίθετα, όταν το νευρικό σύστημα ηρεμεί, πολλές λειτουργίες βελτιώνονται «αυτόματα». Η πέψη γίνεται πιο αποτελεσματική, η λεμφική κυκλοφορία ενεργοποιείται και το σώμα σταματά να “κρατά υγρά” ώς προστασία. Η πίεση, ο έλεγχος και η αυστηρότητα σπάνια λύνουν το πρόβλημα συχνά το επιτείνουν.

Σωστή επιλογή τροφών για το δικό σου σώμα

Δεν υπάρχουν τρόφιμα που λειτουργούν και «φουσκώνουν όλους το ίδιο». Αυτό που για κάποιον λειτουργεί άψογα, για κάποιον άλλον μπορεί να δημιουργεί δυσφορία. Γι’ αυτό και οι γενικές οδηγίες έχουν περιορισμένη αξία όταν το πρήξιμο είναι επίμονο.

Η ουσιαστική λύση βρίσκεται στην παρατήρηση και την εξατομίκευση. Στο πώς ανταποκρίνεται το δικό σου σώμα σε συγκεκριμένες τροφές, ποσότητες και συνδυασμούς. Όταν οι επιλογές προσαρμόζονται στον άνθρωπο και όχι το αντίστροφο, το σώμα σταδιακά επανέρχεται σε ισορροπία.

Κίνηση & ενεργοποίηση κυκλοφορίας

Η κίνηση δεν χρειάζεται να είναι εξαντλητική για να είναι ωφέλιμη. Ήπια, καθημερινή δραστηριότητα βοηθά τη λεμφική και αιματική κυκλοφορία να κινηθούν, ενεργοποιεί την αποσυμφόρηση και μειώνει το αίσθημα βάρους.Δες εδώ πως το τρέξιμο μπορεί να σε βοηθησει αισθητά!!!

Όταν η άσκηση γίνεται υπερβολική ή επίπονη, μπορεί να λειτουργήσει αντίστροφα, αυξάνοντας το στρες και επιβαρύνοντας το σώμα. Η αποκατάσταση είναι εξίσου σημαντική με την κίνηση. Το σώμα χρειάζεται ερεθίσματα, όχι εξάντληση.

Ο οργανισμός σε survival mode

Όσο περισσότερο πιέζεται το σώμα και ταυτόχρονα στερείται, άγχος, έλλειψη ύπνου τόσο πιο έντονα αντιδρά προκειμένου να προστατευτεί. Το πρήξιμο, η κατακράτηση και η αίσθηση «κολλήματος» είναι συχνά σημάδια ότι ο οργανισμός έχει μπει σε survival mode.

Σε αυτή την κατάσταση, η περισσότερη αυστηρότητα και η μείωση θερμιδών σίγουρα δεν φέρνουν την λύση. Η πραγματική αλλαγή έρχεται όταν το σώμα νιώθει υποστήριξη: σταθερότητα, επαρκή ενέργεια, ξεκούραση και χώρο να επανέλθει. Τότε μόνο αρχίζει να αποδεσμεύει ό,τι κρατάει.

Τελικό συμπέρασμα

Το πρήξιμο δεν είναι εχθρός. Είναι μήνυμα. Και συνήθως δεν ζητά περισσότερη δίαιτα, αλλά καλύτερη κατανόηση του σώματος στη διατροφή, στον ρυθμό και στην αποκατάσταση.
Όταν αυτά λειτουργούν μαζί, το σώμα σταματά να «κατακρατεί» από μόνο του.